|
เจ้าหลวงพุทธวงศ์ พระญาพุทธวงศ์ พระยาพุทธวงศ์ เจ้าหลวงพุทธวงศ์
มีนามตามสัญญาบัตรว่าพระยากากะวรรณาทิปะราชวชิรปราการเจ้านครเชียงใหม่ ในส่วนชาวเมืองเรียกพระองค์ว่า "เจ้าหลวงแผ่นดินเย็น" พระยาพุทธวงศ์เป็นบุตรของพ่อเรือนน้องเจ้าฟ้าชายแก้ว พระยาพุทธวงศ์มีบทบาทช่วยเหลือ ราชการบ้านเมืองตั้งแต่สมัยพระเจ้ากาวิละครองเชียงใหม่ โดยทำสงครามกวาดต้อนผู้คนตามเมืองต่าง ๆ เข้ามาไว้ใน เชียงใหม่ใน พ.ศ. ๒๓๖๖ ดำรงตำแหน่งพระยาอุปราชเมืองเชียงใหม่ หลังจากพระยาคำฝั้นถึงแก่พิราลัยแล้ว พระยาอุปราชพุทธวงศ์จึงขึ้นครองเมือง ซึ่งเป็นเจ้าหลวงเชียงใหม่ที่ครองเมืองนานที่สุด ในสมัยที่พระยาพุทธวงศ์ปกครองบ้านเมืองมีความสงบสุข (เนื่องจากพม่าทำสงครามกับอังกฤษ) และมีการขยายหมู่บ้าน ต่าง ๆ รอบเมืองเชียงใหม่ออกไปอย่างกว้างขวาง เข้าใจว่าสมัยนี้มีความอุดมสมบูรณ์เพราะเมื่อ ดร.ริชาร์ดสัน เข้ามา เชียงใหม่ใน พ.ศ.๒๓๗๒ เพื่อขอซื้อช้าง โค กระบือ มีราษฎรขายให้ไปหลายครั้งและในสมัยพระยาพุทธวงศ์ชาวอังกฤษ และคนในบังคับอังกฤษได้เริ่มเข้ามาติดต่อค้าขาย และขอตัดไม้ขอนสักตามชายแดน ซึ่งในสมัยเจ้าเมืองเชียงใหม่ องค์ต่อมาจะขยายกิจการเพิ่มขึ้นตามลำดับ
ข้อมูลจากหนังสือเจ้าหลวงเชียงใหม่ โดย เจ้าวงศ์สักก์ ณ เชียงใหม่ และคณะ, ๒๕๓๙)
|
